EYT’lilerin bütçeye maliyeti, 2023 yılından itibaren Türkiye ekonomisinin en çok tartışılan konularından biri olmuştur. Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesi, milyonlarca kişinin erken emekli olmasını sağlamış ve devlet bütçesi üzerinde ciddi bir yük oluşturmuştur. 2025 yılına gelindiğinde bu maliyetin etkileri hâlâ ekonomide hissedilmekte, özellikle sosyal güvenlik harcamaları ve emekli maaş ödemeleri üzerinde belirgin bir artış görülmektedir.
EYT Düzenlemesi Nedir?
EYT düzenlemesi, 8 Eylül 1999 öncesinde sigortalı olarak işe başlayan kişilerin yaş şartı aranmaksızın emekli olabilmesini sağlayan yasal bir düzenlemedir. Bu değişiklikle milyonlarca kişi erken emekli olma hakkı kazanmıştır. Ancak bu durum, emekli maaş ödemelerinin artmasına ve devletin yıllık bütçe dengesinde önemli değişiklikler yaşanmasına neden olmuştur.
EYT Düzenlemesinin Bütçeye Etkisi
EYT’lilerin bütçeye maliyeti 2023 yılında 255 milyar TL civarında gerçekleşmiş, 2024 yılında bu rakam 375 milyar TL’ye yaklaşmıştır. 2025 itibarıyla ise maliyetin 420 milyar TL seviyelerine ulaşacağı öngörülmektedir. Artan emekli sayısı, maaş ödemelerini yükseltirken sosyal güvenlik sistemi üzerindeki yükü de artırmıştır.
Devlet Harcamalarında Artış
EYT uygulamasıyla birlikte Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) giderleri ciddi oranda yükselmiştir. Özellikle maaş ödemeleri ve sağlık hizmeti giderleri bütçenin en büyük kalemleri arasına girmiştir.
Vergi Gelirleri Üzerindeki Etki
EYT nedeniyle erken emekli olan bireylerin bir kısmı aktif çalışma hayatından ayrıldığı için gelir vergisi ve sigorta primleri azalırken, tüketim üzerinden alınan dolaylı vergilerde de düşüş yaşanmıştır.
2025 Yılında EYT’lilerin Devlete Maliyeti Ne Kadar Oldu?
EYT’lilerin 2025 yılı bütçesine etkisi yaklaşık 420 milyar TL olarak hesaplanmaktadır. Bu rakam, Türkiye’nin toplam merkezi yönetim bütçesinin yaklaşık %8’ine denk gelmektedir. Aşağıda, yıllara göre EYT maliyet artışı yer almaktadır.
Yıllara Göre EYT Maliyet Artışı
| Yıl | Tahmini Maliyet (TL) | Artış Oranı (%) |
|---|---|---|
| 2023 | 255 Milyar | – |
| 2024 | 375 Milyar | %47 |
| 2025 | 420 Milyar | %12 |
Bu tablo, EYT düzenlemesinin bütçeye yükünün her yıl artmaya devam ettiğini açıkça göstermektedir. Artış oranının 2026 yılında da benzer seviyelerde seyretmesi beklenmektedir.
EYT Maliyetinin Ekonomi Üzerindeki Etkileri
EYT’nin mali etkisi yalnızca bütçe giderleriyle sınırlı kalmamıştır. Devletin artan sosyal güvenlik harcamaları nedeniyle yatırım bütçeleri kısıtlanmış, kamu finansman dengesi üzerinde baskı oluşmuştur.
Enflasyon Üzerindeki Dolaylı Etki
Artan maaş ödemeleri, toplam para arzını artırarak dolaylı biçimde enflasyonun yükselmesine yol açmıştır. Ayrıca emeklilere yapılan ek ödemeler, tüketim talebini artırarak fiyat dengesini bozmuştur.
İstihdam Piyasasına Etkisi
EYT’yle birlikte milyonlarca kişi iş hayatından ayrılmıştır. Bu durum, genç işgücüne yeni istihdam alanları açarken, bazı sektörlerde tecrübe kaybına neden olmuştur.
EYT Düzenlemesinin Finansmanı Nasıl Sağlanıyor?
EYT’nin maliyeti, büyük ölçüde genel bütçeden ve Sosyal Güvenlik Kurumu’nun gelirlerinden karşılanmaktadır. Bunun yanı sıra, devlet iç borçlanma senetleriyle finansman desteği sağlanmıştır.
Bütçe Dengesinde Bozulma
2025 yılı itibarıyla bütçe açığının %5 seviyelerine yaklaşmasında EYT ödemelerinin etkisi büyüktür. Hazine, açıkları kapatmak için borçlanmaya gitmiş, bu da faiz yükünün artmasına neden olmuştur.
Prim Gelirlerinin Yetersizliği
Aktif çalışan sayısının emekli sayısına oranı düşmüş, SGK prim gelirleri giderleri karşılamada yetersiz kalmıştır. Bu durum, sürdürülebilir emeklilik sistemine yönelik reform ihtiyacını ortaya koymuştur.
Uzun Vadede EYT Maliyeti Nasıl Azaltılabilir?
Uzmanlar, EYT’nin uzun vadede mali dengesini sağlamak için bazı önlemlerin alınması gerektiğini belirtmektedir.
Emeklilik Reformu İhtiyacı
Prim gün sayısı, emeklilik yaşı ve katkı payı düzenlemeleriyle sistemin daha sürdürülebilir hale gelmesi hedeflenmektedir. Ayrıca ikinci emeklilik sistemi olarak bireysel emeklilik fonlarının teşviki planlanmaktadır.
Kamu Harcamalarının Yeniden Dağıtılması
Devletin yatırım ve cari harcamalarını yeniden planlaması, bütçe üzerindeki EYT yükünün dengelenmesini sağlayabilir. Bu kapsamda, verimlilik odaklı projelere öncelik verilmesi önerilmektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Aşağıda “EYT’lilerin Bütçeye Maliyeti” ile ilgili sıkça sorulan sorular ve yanıtları yer almaktadır:
EYT Düzenlemesi Kaç Kişiyi Kapsıyor?
EYT düzenlemesi yaklaşık 2 milyon 250 bin kişiyi kapsamaktadır. Bu kişilerin büyük bölümü 2023 yılı içerisinde emekli olmuştur.
2025 Yılında EYT Maliyeti Ne Kadar Oldu?
2025 yılı itibarıyla EYT’lilerin bütçeye toplam maliyeti 420 milyar TL seviyelerine ulaşmıştır. Bu rakam, genel bütçe giderlerinin yaklaşık %8’ine denk gelmektedir.
EYT Devlet Bütçesini Nasıl Etkiledi?
EYT, sosyal güvenlik harcamalarını artırarak bütçe açığının büyümesine neden olmuştur. Ayrıca borçlanma ihtiyacını artırmıştır.
EYT Emekli Maaşları Ne Kadar Oldu?
EYT kapsamındaki emekli maaşları 2025 yılında ortalama 15.000 TL civarına ulaşmıştır. Bu tutar, maaş hesaplama kriterlerine göre değişiklik göstermektedir.
EYT Maliyeti Uzun Vadede Azalacak mı?
Yeni sigorta reformları ve bireysel emeklilik sistemine geçişlerle maliyetin kademeli olarak azalması hedeflenmektedir. Ancak kısa vadede düşüş beklenmemektedir.
EYT İçin Yeni Düzenleme Planlanıyor mu?
Hükümet, 2026 sonrası için sosyal güvenlik sisteminde yapısal reform planları üzerinde çalışmaktadır. Bu reformlarla mali yükün azaltılması amaçlanmaktadır.
EYT’liler İçin Ek Destek Programı Var mı?
Bazı EYT’liler için düşük faizli kredi ve istihdam destek programları planlanmaktadır. Bu destekler, bütçe dengesini korumak amacıyla sınırlı şekilde uygulanacaktır.
